HOVO Alkmaar
  • Hoger Onderwijs Voor Ouderen (HOVO) Alkmaar: cursussen voor 50-plussers
  • Hoger Onderwijs Voor Ouderen (HOVO) Alkmaar: cursussen voor 50-plussers

Filosoferen over identiteit

Praten over ‘identiteit’ is populair. Tijdens verkiezingscampagnes pleiten politici voor de nationale identiteit. In verschillende reisseries zoeken documentairemakers naar de Europese identiteit of de identiteit van de landen rond de Noordzee. Als een onopvallende buurtbewoner bij een huiselijk drama, een misdrijf of een terreurdaad betrokken blijkt te zijn, vragen de omwonenden zich af wat ze eigenlijk weten over de identiteit van die persoon. Ontelbaar zijn vermoedelijk de gesprekken waarin iemand laat weten zijn of haar identiteit te zoeken of zichzelf kwijt te zijn.

Om duidelijker in beeld te krijgen waar de woorden ‘ik’ en ‘jij’ naar verwijzen als we over iemands persoonlijke identiteit spreken, vindt tijdens deze cursus een kennismaking plaats met drie filosofen uit de vorige eeuw. Elk van hen heeft nagedacht over de vraag wat persoonlijke identiteit inhoudt. Het gaat om Martin Heidegger (1889-1976), Jean-Paul Sartre (1905-1980) en Paul Ricoeur (1913-2005). De filosofische ambiance waarin dit drietal gewerkt heeft, komt aan bod, evenals de manier waarop ze op elkaar gereageerd hebben. De aandacht zal echter hoofdzakelijk uitgaan naar het denken van dit trio filosofen over onze persoonlijke identiteit.



Inhoud van de colleges

1. Kennismaking met de deelnemers en het programma. In deze en de resterende bijeenkomsten zal illustratief tekst- en beeldmateriaal gebruikt worden om de thematiek toe te lichten.

2-3. Sartre en het vrije bewustzijn. Na de bevrijding van Parijs, in augustus 1944, kwam het existentialisme op. Het boegbeeld van die filosofische modebeweging formuleerde ideeën over de persoonlijke identiteit die later door het structuralisme verworpen werden, maar niettemin een breed publiek bereikt hebben.

4-5. Heidegger over in-de-wereld-zijn. Als voorloper en inspiratiebron van het Franse existentialisme ontwikkelde Heidegger, die ook wel als ‘denker uit het Zwarte Woud’ bekend werd, de ideeën die terechtkwamen in Zijn en tijd (1927). Hoewel Heidegger na 1933 omstreden politieke keuzen maakte, blijft zijn stelling boeiend dat er-zijn en mede-zijn voorafgaat aan het bewustzijn van de persoonlijke identiteit.

6-7. Paul Ricoeur vertelt wie we zijn. Deze minder bekende filosoof heeft opvattingen van Heidegger, Sartre en het structuralisme verbonden tot een narratieve opvatting over de persoonlijke identiteit. Zijn gedachte dat we vertellende wezens zijn, keert terug in veel actuele gesprekken over persoonlijke identiteit.

8. Afsluitende bijeenkomst (en eventuele uitloop) met vragen, stellingen en onderlinge discussie.
 



Docent
Dr. Hans-Jan Kuipers studeerde sociale wetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam. In 1992 promoveerde hij op een historisch-pedagogische studie naar Kees Boeke, de pionier van de Werkplaats in Bilthoven. Hij was tien jaar verbonden aan de Universiteit van Amsterdam en tien jaar aan de Universiteit Leiden als docent van sociologische en filosofische onderwijsonderdelen. Daarnaast doceerde hij aan het Nutsseminarium voor Pedagogiek, dat opgegaan is in de Hogeschool van Amsterdam. Uit zijn onderwijs ontstond Pedagogiek voor professionele opvoeders (Bussum: Coutinho, 1999 en 2008). Sinds 2002 is hij werkzaam als docent bij het Domein Gezondheid, Sport en Welzijn van Hogeschool Inholland. Een product van dat onderwijs is Levensloopsociologie (Bussum: Coutinho, 2009).

 


Aantal bijeenkomsten
8
Dag en datum

donderdag 14, 21 en 28 november; 12 en 19 december;
9, 16 en 23 januari

Tijd

19:00 – 21:30 uur

Prijs

€256,-

Studiemateriaal

Syllabus wordt digitaal ter beschikking gesteld

Werkvorm

Hoorcollege met ruimte voor vragen en discussie.

Aanmelden  Aanmelding vindt plaats via de website van Inholland Academy, erkend partner van HOVO Alkmaar, klik hier!

 

Terug naar cursussen najaar 2019

© 2010-2019 HOVO Alkmaar | Disclaimer | 088 - 466 3030 | facebook.com/hovoalkmaar | hovo.alkmaar@inholland.nl