Psychiatrie richt zich als geneeskundig specialisme op het diagnosticeren en behandelen van mensen met geestelijk gestoord gedrag. De begrippen ziek en gezond staan hier centraal. Maatschappelijke aangepastheid en onaangepastheid zijn van een andere orde. Deze begrippen gaan over wat in een samenleving wel en niet als normaal wordt beschouwd. Er lijkt een duidelijk onderscheid te bestaan tussen wat als maatschappelijk afwijkend beschouwd wordt en wat door medische specialisten psychiatrisch gestoord wordt genoemd. Dit onderscheid is lang niet altijd duidelijk. Er ligt echter een grens die voortdurend in beweging is. De psychiatrie en haar opvattingen over gestoord gedrag staan onder invloed van maatschappelijke opvattingen, maar zij probeert zich daarvan tevens los te maken door een eigenheid als geneeskundig specialisme te ontwikkelen alsof het van maatschappelijke opvattingen losstaat.

Onderwerpen

  • College 1: dit geeft een beeld van de ontwikkeling van de psychiatrie, uitgaande van bovennatuurlijke, natuurfilosofische, en tenslotte natuurwetenschappelijke verklaringsmodellen voor geestelijk gestoord gedrag. Voor mensen met psychiatrische stoornissen schiet de natuurwetenschappelijke benadering en het medische model tekort. Deze wordt aangevuld door de geesteswetenschappelijke benadering. Het ontbreken van een bewezen causale samenhang tussen hersenafwijkingen en een psychiatrische stoornis maakte dat het begrip stoornis tegenwoordig een puur beschrijvend karakter heeft. De beschrijving van een stoornis komt volgens afspraak tot stand tussen gezaghebbende psychiaters en onderzoekers en is in de loop van de tijd aan verandering onderhevig als gevolg van nieuwe wetenschappelijke informatie, maar ook als gevolg van maatschappelijke invloeden over normaliteit en abnormaliteit. Als voorbeelden wordt de gang van zaken rond homoseksualiteit, ADHD en persoonlijkheidsstoornissen besproken.
  • College 2: de maatschappelijke functie van de psychiatrie wordt behandeld. Deze is niet waardenvrij. Zij kan bijdragen tot aanpassing aan, maar ook tot verzet tegen de maatschappelijke status quo. Zij kan maatschappelijke mistoestanden aan de orde stellen of juist verhullen en deze daardoor mede in stand houden.
  • College 3: er wordt ingegaan op de rol van de forensische psychiatrie; het bevorderen van de geestelijke gezondheid van de patient/dader, in nauwe samenhang met een vermindering van de kans op herhaling van het delict en vergroting van de maatschappelijke veiligheid.
  • College 4: hierin wordt de maatschappelijke aangepastheid, de “normaliteit” geproblematiseerd vanuit een psychiatrische optiek.
  • College 5: het laatste college is gericht op huidige vormen van maatschappelijke onaangepastheid als gevolg van het centraal stellen van “het ik” en ontbrekende zelfcontrole. De psychiatrie kan hiervoor een verklaring geven en onder bepaalde condities behandelmogelijkheden bieden.

Leerdoelen
Als cursist hebt u na afloop van de cursus kennis ontwikkeld over de vroegere en huidige verklaringsmodellen voor psychiatrische stoornissen en de kracht en beperkingen van het medische model tegen de achtergrond van de maatschappij waarbinnen de geestelijke gezondheidszorg functioneert. U hebt inzicht gekregen in de gevolgen van maatschappelijke invloeden op wat de psychiatrie als gestoord definieert. Ook hebt u kennis ontwikkeld over de mate waarin de psychiatrie voor de maatschappij een rol vervult als middel tot aanpassing (van de patient), soms maatschappelijke mistoestanden verhult, maar ook kan functioneren als criticus van de maatschappelijke orde. U hebt kennisgenomen van een visie vanuit de psychiatrie op maatschappelijke normaliteit die onder bepaalde omstandigheden gevaarlijk uit de hand kan lopen en tenslotte van een visie op maatschappelijke onaangepastheid als gevolg van ’torenhoge ego’s’.

Terug naar cursusaanbod

Cursusinformatie

  • dinsdag
  • 11, 18 en 25 april
  • 9 en 16 mei
  • € 195
  • 13:45 - 16:15 uur
  • Inholland Alkmaar

Docent Martin Tervoort
Martin Tervoort is vanaf 1975 werkzaam als psychiater binnen de klinische psychotherapie, verslavingszorg en forensische psychiatrie. Hij begeleidde intervisiegroepen, was werkbegeleider en supervisor voor psychiaters in opleiding en jonge psychiaters, gaf cursussen psychotherapie en milieutherapie aan psychiatrisch verpleegkundigen en groepswerkenden, een cursus verslaving aan reclasseringswerkers en een cursus DSM aan verslavingsmedewerkers. Ook hield hij lezingen over forensisch psychiatrische onderwerpen op diverse congressen in binnen- en buitenland. Martin Tervoort heeft twee boeken geschreven over forensische psychiatrie.

Ik wil mij aanmelden
(U wordt doorgeschakeld naar de website van Inholland Academy - erkend partner van HOVO Alkmaar).

Meld u aan voor de nieuwsbrief

Wilt u graag op de hoogte gehouden worden van het laatste nieuws van HOVO Alkmaar, zoals nieuwe cursussen en inspirerende lezingen en excursies? Meld u dan aan voor onze nieuwsbrief. HOVO Alkmaar behandelt uw persoonlijke gegevens vertrouwelijk en verstrekt deze niet aan derden.