In de traditionele filosofie wordt vaak geprobeerd fundamentele vragen te beantwoorden vanuit een soort vacuüm, ‘voorafgaand’ aan wetenschappelijke kennis, bijvoorbeeld tijdens een ‘socratisch gesprek’. Op die manier profiteer je echter nauwelijks van de enorme vooruitgang op het gebied van kennis binnen de biologie en aanverwante wetenschappen. Je merkt vaak niet eens dat je vooronderstellingen in strijd zijn met moderne kennis. Je mist het noodzakelijke overzicht om de positie van de mens in de wereld te bepalen.

Het is beter filosofische theorievorming op te vatten als puzzelen vanuit existentiële en fundamentele vragen binnen het kader van onze huidige kennis. Zo werkten en werken filosoferende wetenschappers ook, inclusief Darwin en Hawking. De evolutiefilosofie is gebaseerd op deze ‘naturalistische’ benadering. Zij gaat uit van moderne kennis van diergedrag, waaruit blijkt dat de kloof tussen dier en mens niet absoluut is, maar gradueel. Paleontologische kennis stelt ons in staat de menselijke uitzonderingspositie te begrijpen als een resultaat van evolutie.

Zo zijn nieuwe antwoorden op oude vragen mogelijk. De evolutionaire kenleer laat zien dat wij onze wereld juist ten dele moeten kennen, omdat wij steeds voedsel en vijanden moeten herkennen: kennis dient uiteindelijk de overleving. De evolutionaire ethiek analyseert in aansluiting bij Darwin de moraal als een uitvloeisel van sociale instincten en de noodzaak vele belangen af te wegen. Een evolutionaire benadering van bewustzijn en de vrije wil laat zien hoe bewustzijn dieren in staat stelt te leren van fouten en steeds betere keuzen te maken. Intrigerend is natuurlijk de vraag hoe je vanuit dit perspectief religie en het zoeken naar zin verklaart. Daarnaast is het niet helemaal duidelijk of kennis van de menselijke evolutie normatieve consequenties heeft.

Tijdens deze cursus behandelen we de grote vragen van de filosofie en onderzoeken we steeds hoe je deze vragen kunt benaderen vanuit een evolutionair gezichtspunt.

 

Terug naar cursusaanbod

Cursusinformatie

  • donderdag
  • 22 en 29 september
  • 6 en 13 oktober
  • 3, 10, 17 en 24 november
  • € 260,00
  • 14:00 - 16:30 uur
  • Inholland Alkmaar

Docent dr. Pouwel Slurink
Dr. Pouwel Slurink promoveerde in de wetenschapsfilosofie met “Why some apes became humans” (2002). Hij gaf o.m. les aan diverse universiteiten, HOVO's en de ISVW. Hij schreef veel over evolutie en filosofie, o.a. “Aap zoekt zin; waarom wij bewustzijn, vrije wil, cultuur en religie hebben” (2014).

Lesmateriaal
Een pdf van de PowerPoint is beschikbaar na elke bijeenkomst. Per bijeenkomst wordt een relevant artikel beschikbaar gesteld.

Ik wil mij aanmelden
(U wordt doorgeschakeld naar de website van Inholland Academy - erkend partner van HOVO Alkmaar).

Meld u aan voor de nieuwsbrief

Wilt u graag op de hoogte gehouden worden van het laatste nieuws van HOVO Alkmaar, zoals nieuwe cursussen en inspirerende lezingen en excursies? Meld u dan aan voor onze nieuwsbrief. HOVO Alkmaar behandelt uw persoonlijke gegevens vertrouwelijk en verstrekt deze niet aan derden.