Taoïstische Filosofie

• Welkom
• Nieuws
• Agenda
• Cursusaanbod
• Van cursisten
• Over HOVO
• Cursusgids
• Contact
• Routebeschrijving
• Aanmelden
• Annuleringsvoorwaarden

Introductie

Nu de wereld door de snelle ontwikkeling van transport- en communicatiemiddelen steeds meer een global village wordt, komen zogenaamde vreemde culturen letterlijk dichterbij.

Waar het de studie van filosofie betreft, is het niet vanzelfsprekend meer dat men zich tot de westerse zou beperken. De studie van Chinese filosofie bijvoorbeeld komt evenzeer in aanmerking.

De economische en politieke invloed die China nu reeds wereldwijd uitoefent, zal zich in toenemende mate ook op cultureel vlak gaan manifesteren. Een reden te meer om zich in de filosofische achtergronden van de Chinese cultuur te verdiepen.

In het huidige China is een duidelijke trend waarneembaar van herwaardering van het eigen filosofisch erfgoed. Op dat gebied verschijnen de laatste tijd talrijke Chinese publicaties.

Dat roept meteen de vraag op in hoeverre de klassieke Chinese filosofie ook in onze tijd nog actueel is, niet alleen voor chinezen zelf, maar ook voor anderen buiten de Chinese cultuur. Op die vraag wil deze cursus Taoïstische Filosofie aansluiten.

Het materiaal waardoor de cursus wordt gevoed, steunt uitsluitend op Chinese bronnen. Daarmee valt de cursus vanzelf buiten de categorie van de westers gekleurde “esoterie” waarin vaak weinig van het oorspronkelijke Chinese gedachtegoed terug te vinden is.

De taoïstische filosofie dient ook niet verward te worden met de Tao-religie met zijn complexe godenwereld, zijn tempels, kloosters etc. Net als het confucianisme - de tweede hoofdstroming binnen het Chinese denken - kent de taoïstische filosofie geen heilige teksten, geen goddelijke openbaring of profeten met een bijzondere autoriteit. De inzichten en vragen die erin worden verwoord, zijn in principe herkenbaar voor iedere mens áls mens. Door haar verhalend en beeldend karakter is de taoïstische filosofie bovendien zeer toegankelijk voor wie er niet of nog nauwelijks mee bekend is.

De grondleggers van de taoïstische filosofie zijn Lao Zi (Lao Tse) en Zhuang Zi. Lao Zi zou een tijdgenoot van Confucius (551-479 v.Chr.) geweest zijn. Zhuang Zi leefde tussen 370 en 290 voor onze jaartelling.

Aan Lao Zi wordt het Boek van de Weg en de Deugd (Tao Te Ching) toegeschreven. Deze basistekst van de taoïstische filosofie behoort als een van de meest vertaalde teksten tot de wereldliteratuur.

Zhuang Zi wordt door velen binnen en buiten China als de meest oorspronkelijke denker uit de geschiedenis van de Chinese filosofie beschouwd. De geschriften die op zijn naam staan, zijn ook van grote invloed geweest op de latere Chinese poëzie, proza en schilderkunst.

Inhoud colleges

Bedoeling van de cursus is om zoveel mogelijk van binnenuit kennis te maken met de taoïstische kernideeën. Aan de hand van rechtstreeks uit het Chinees vertaalde fragmenten uit de geschriften van Lao Zi en Zhuang Zi zullen thema’s besproken worden die ook in de westerse filosofie aan de orde komen, maar die vanuit de taoïstische invalshoek een heel eigen invulling krijgen.

Thema’s die in tien colleges aan de orde komen zijn onder meer:

• Wat is de plaats van de mens in het geheel van de kosmos en de natuur?
• Hoe kunnen vooroordelen en starre tegenstellingen worden doorbroken?
• Is het mogelijk met gebruik van taal de grenzen van de taal te overschrijden?
• Welke ethische beginselen kunnen als leidraad dienen voor het menselijk handelen?
• Wat is geluk, en hoe kan dat worden bereikt?
• Wat is de meest adequate houding ten opzichte van de dood?
  
  

Literatuur

René Ransdorp, Zwervend met Zhuang Zi – wegwijs in de taoïstische filosofie (Budel:  Damon, 2007). Prijs: € 24, 95.

Dit boek vormt het basismateriaal van de cursus, en dient door de cursisten zelf aangeschaft te worden. Het is (zonder verzendkosten) ook rechtstreeks te bestellen bij de uitgever via: www.damon.nl

Docent

Dr. René Ransdorp studeerde filosofie en Chinees in Leuven. Tot 1999 doceerde hij hedendaagse westerse filosofie aan het hoger onderwijs in Amsterdam. Sindsdien verzorgt hij cursussen en colleges Chinese filosofie aan verschillende instellingen. In 2005 is hij in Leuven gepromoveerd op een proefschrift over de filosofie van Zhuang Zi.

Terug naar cursussen najaar 2010