Nieuwste geschiedenis “Van het schot in Sarajewo tot de val van de muur”

• Welkom
• Nieuws
• Agenda
• Cursusaanbod
• Van cursisten
• Over HOVO
• Cursusgids
• Contact
• Routebeschrijving
• Aanmelden
• Annuleringsvoorwaarden

Internationale betrekkingen in twintigste-eeuws Europa: interpretaties van twee wereldoorlogen en de Koude Oorlog

Introductie

In de Nederlandse collectieve herinnering, althans van de oudere generaties, neemt de Tweede Wereldoorlog (nog steeds) een voorname plaats in. Dat blijkt alleen al uit de uitdrukkingen ‘voor de oorlog’ en ‘na de oorlog’; dat daarmee de jaren vóór 1940, respectievelijk na 1945 bedoeld worden, hoeft niet te worden uitgelegd. dé Wereldoorlog (die uiteraard pas later van het telwoord ‘Eerste’ is voorzien), speelt een vergelijkbare rol in de collectieve herinnering van Europese volken die er actief bij betrokken zijn geweest. Wie de twintigste eeuw aanduidt als ‘de eeuw van de wereldoorlogen’, zal weinig tegenstand van historici krijgen. Maar over de juiste interpretatie van die oorlogen en de lange nasleep ervan, die wij kennen als Koude Oorlog, bestond en bestaat allerminst consensus. Befaamde controverses zijn die over het boek van Fritz Fischer Griff nach dem Weltmacht. Die Kriegszielpolitik des kaiserlichen Deutschland 1914-1918 (1961), over het in hetzelfde jaar verschenen boek The origins of the Second World War van de Britse historicus A.J.P. Taylor en over The politics of war (1968) waarin Gabriel Kolko een revisonistische interpretatie van de Koude Oorlog gaf. In deze cursus over de Europese internationale betrekkingen in de twintigste neemt de docent zulke debatten als uitgangspunt voor een reeks van acht thematische colleges. In een aantal van die colleges zal hij daarbij een of meer oorspronkelijke documenten bespreken. Het is de bedoeling dat de deelnemers deze documenten voor het desbetreffende college bestuderen.

Inhoud colleges

1. De oorzaken van de Eerste Wereldoorlog: de kwestie van de Duitse Alleinschuld

2. Versailles en de gevolgen; de rol van de Volkenbond

3. Appeasement en de oorsprong van de Tweede Wereldoorlog

4. De Atoombom en het begin van de Koude Oorlog

5. Praag 1948: het IJzeren Gordijn daalt neer in Europa

6. Van de Cubaanse rakettencrisis (1962) tot het begin van de Détente

7. Reagan en Gorbatsjov

8. 1989: de val van de Muur en de omwenteling in Oost-Europa

Aanbevolen literatuur

- Maarten van Rossem, Drie oorlogen. Kleine geschiedenis van de twintigste eeuw (Amsterdam: Nieuw Amsterdam 2007). Catalogusprijs: € 18,95.

- Ronald Havenaar, Van Koude Oorlog naar nieuwe chaos (Amsterdam: Van Oorschot 1993). Niet meer in de handel.

- David Reynolds, Summits. Six meetings that shaped the twentieth century (London: Penguin 2008). Catalogusprijs: € 9,99.

Docent

Dr. Jaap Talsma (1944) studeerde geschiedenis in Utrecht en Amsterdam. Van 1971 tot 2009 werkte hij als universitair hoofddocent bij de opleiding geschiedenis van de Universiteit van Amsterdam.

Daarnaast heeft hij een groot aantal bestuurlijke functies binnen de Universiteit van Amsterdam en interuniversitaire organisaties bekleed. Verder is hij van 1998 tot 2003 gemeenteraadslid van Alkmaar en fractievoorzitter geweest

Terug naar cursussen voorjaar 2010